Vacatures

Promotie: Helpt mindfulness kinderen met autisme en hun ouders?

Kunnen kinderen met autismespectrumstoornis (ASS) en hun ouders profiteren van een op mindfulness gebaseerde training? Op 10 mei 2019 promoveerde Anna Ridderinkhof aan de Universiteit van Amsterdam op dit onderwerp. Belangrijkste uitkomst: sociale interactie problemen en bijkomende problemen zoals depressieve symptomen en stress verminderen bij kinderen met autisme na de mindfulness training.

'De 9-weekse mindfulness training die ik bestudeerde, was zowel positief voor kinderen met autisme als voor hun ouders', zegt Anna, Orthopedagoog bij het dr. Leo Kannerhuis, poli Amsterdam. Ze onderzocht onder andere het effect van korte mindfulness oefeningen op empathie bij volwassenen en volgde 45 kinderen en hun ouders tijdens een 9-weekse (Mymind) mindfulness training , in samenwerking met UvA minds, Karakter en de Bascule. 'Uit de vragenlijsten bleek bijvoorbeeld dat ouders rustiger reageerden op hun kinderen na de training en minder angst en stress hadden. De kinderen reageren socialer na de 9-weekse, volgens hun ouders. Autisme symptomen, aandachtsproblemen, rumineren en stress verminderden.'

Leuke manier om naar de wereld te kijken

'Bij mindfulness leer je om op een andere manier met stress om te gaan', vervolgt Anna, die door persoonlijke ervaring met yoga affiniteit had met de van oorsprong Boeddhistische levenshouding. 'Ik wilde er meer over leren, en was benieuwd hoe kinderen met autisme met stress om gingen.' Zo startte ze haar onderzoek 5 jaar geleden, mede doordat de doelgroep haar aansprak. 'Hoewel mensen met autisme vaak moeilijkheden kunnen ervaren, hebben ze ook hun eigen leuke manier om naar de wereld te kijken.'

Waarom kan mindfulness helpen?

'Ik denk dat mindfulness kinderen met autisme kan helpen om minder afgeleid te zijn van geluiden en andere dingen om zich heen', zegt Ridderinkhof. 'Je leert om je aandacht te sturen, bijvoorbeeld op dat gesprekje dat je hebt. Daarnaast kunnen kinderen die prikkelgevoelig zijn leren om beter om te gaan met hun gevoeligheid en leren hun emoties te reguleren. En bij autisme spelen vaak veel interactieproblemen tussen ouder en kind. Ouders kunnen door mindfulness leren om een pauzemoment te nemen en niet meteen te reageren, boos te worden of zelfs te schreeuwen. Ze reageren hoe ze willen in plaats van automatisch.'

'Je leert je aandacht te richten op dat gesprekje dat je hebt.'

'Voor een standaard behandelprocedure bij diagnose autisme vind ik het onderzoek nog in een te vroeg stadium', zegt ze eerlijk. 'Ik zie het meer als aanbeveling. Als kinderen en ouders daar goede motivatie voor hebben dan zou ik zeker een mindfulness training aanraden en ook wanneer een andere behandeling, zoals CGT, niet goed lijkt aan te sluiten of niet goed werkt.'

Ik mag geen pijn voelen

Over wat haar geraakt heeft tijdens het onderzoek zegt Anna tot slot: 'Ik vond het
heel knap hoe een meisje van 15 met autisme uitlegde hoe ze nu meer haar pijn kan voelen. Dat de pijn er mag zijn en dat het niet meteen weg hoeft. Terwijl ze eerder heel streng voor zichzelf was en zei: ik mag geen pijn voelen, dat hoort er niet bij. Dat vond ik heel mooi en knap van haar.'

Benieuwd naar het proefschrift On mindfulness and autism?